कामका लागि भारत जान सहज, कमाइ असुरक्षित

काठमाडौँ– भारतका विभिन्न क्षेत्रमा काम गर्ने नेपाली असुरक्षित रहेको पाइएको छ । खुल्ला सिमानाका कारण जथाभावि रुपमा भारत गए पनि उनीहरुले त्यहाँ जोखिम मोलेर काम गरिरहेको पाइएको सुरक्षित आप्रवासनका लागि राष्ट्रिय सञ्जालले जनाएको छ ।

सोमबार भारतमा काम गर्ने नेपालीलाई प्रक्रियामा ल्याउने निषयमा सरोकारवालासँग छलफल गर्दै यसका लागि सरकारलाई केहि दिनमै सुझावसहित ध्यानाकर्षण गराउने तयारी समेत गरेको छ । भारत जान नेपालीलाई सहज भएपनि त्यहाँ काम राम्रो नपाएको, कम तलव पाएको र त्यहि पनि सुरक्षित रुपमा नेपाल ल्याउन नसकिरहेको भन्दै यस विषयमा सरकारले ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिएको छ ।

तराई मधेस, मध्यपश्चिम र सूदुरपश्चिमका धेरै नेपाली भारतमा काम गर्न गएपनि उनीहरुको तथ्याँक सरकारसँग नभएको भन्दै तथ्याँक राख्न माग गरेको छ । भारमा काम गर्ने नेपाली फर्किनेक्रममा पटक पटक लुटिएका घटना सार्वजनिक भएपनि सरकारले ध्यान दिन नसकेको कार्यक्रममा सहभागीले बताएका छन् ।

त्यहाँ काम गर्ने सामान्य कामदारलाई बैंकिङ च्यानलबाट रकम पठाउने प्रक्रिया थाहा नहुँदा र बिनाकागजात भारत जाने भएकाले यसबाट बञ्चित हुने गरेका छन् । भारतमा बैंकमा खाता खोल्न पासपोर्ट र नेपाली दूतावासको सिफारिस समेत चाहिने भएपनि धेरै नेपाली पासपोर्ट नलिई भारत जाने भएकाले कमाएको रकम समेत सुरक्षित रुपमा नेपाल ल्याउन सकेका छैनन् । कमाएर नेपाल फर्किने क्रममा बाटैमा लुटिने र कुनै समस्या पर्दा समेत सहयोग नपाउने गरेको आप्रवासी कामदारको क्षेत्रमा क्रियाशिल संघसंस्थाले बताएका छन् ।

बिगतमा कार्यस्थल दुर्घटनामा परेका नेपालीले समेत कुनै आर्थिक सहायता त्यहाँको रोजगारदाता र नेपाल सरकारबाट समेत पाउन नसकेको भारतमा लामो समय काम गरेका फर्किएका कान्तिपुर दैनिकका पत्रकार देवेन्द्र भट्टराईले बताए । उनले संघसंस्थालाई अरुका कमिकमजोरी मात्रै नखोतलि आफ्नो जिम्मेवारी कामदारले पु¥याउनु पर्ने प्रक्रियाका बारेमा समेत ध्यान दिन आग्रह गरे । उनले आवश्यक कागजात नलगि जाँदा र त्यहाँको प्रक्रियाको बारेमा थाहा नपाउँदा नेपालीले दुःख पाइरहेको सुनाए ।

सञ्जालका अध्यक्ष कुलप्रसाद कार्कीले आफूहरुले यस विषयमा केहि ठाउँमा सर्वे गरेको र त्यहाँ देखिएको अवस्था र गर्नु पर्ने सुधारका विषयमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनु बताएका छन् । उनले स्थानीय निकायमा वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदारको रेकर्ड राख्ने प्रक्रिया थाल्न, रेमिट्यान्सलाई सहज बनाउन, आर्थिक सहायता दिलाउन र सामाजिक सुरक्षामा ध्यान दिन श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयलाई सुझाव दिने बताएका छन् ।यसका लागि सरकारसँग सहकार्य गरेर आफूहरु काम गर्न तयार रहेको कार्कीले बताए ।

अन्य देशमा काम गर्ने नेपालीको तुलनामा भारतमा काम गर्ने नेपालीको कमाई थोरै भएको र त्यहि पनि नेपालसम्म ल्याउन गाह्रो भएको उनले बताएका छन् । यसका लागि राज्यसँगै टे«ड युनियनले समेत समन्वय गर्नु पर्ने उनको धारणा छ ।

जेठ १४, २०७५ मा प्रकाशित
प्रतिक्रिया दिनुहोस्