सन्दुक रुइतकाे जीवनी

‘यो मेरो मात्र होइन, तिलगंगाका साथीहरुको कथा हो’

काठमाडौँ– शनिबार धुम्बाराहीस्थित अकामा होटलमा आयोजित कार्यक्रममा वरिष्ठ आँखा रोग विशेषज्ञ डा. सन्दुक रुइत अगाडिका कार्यक्रमहरुमा जस्तो सहभागीसँग गफिएका थिएनन्।

कार्यक्रम सुरु हुनुभन्दा केही समय अगाडि पुगेका उनी हलको पछाडिपट्टी कुनातिर गएर बसे।

विज्ञापन

उनलाई केही व्यक्तिहरुले अगाडि आउन आग्रह गरे। तर उनले आफूलाई बोलाउने सबैलाई ‘तपाईहरु अगाडि बस्दै गर्नुहोस्, म एकछिनमा आउँछु’, भनेर पन्छिन खोजे।

डा. रुइतको मुहार चम्किरहेको थियो। खुसीले धपक्क बलेको थियो। उक्त कार्यक्रममार्फत उनको जीवनी ‘सन्दुक रूइत’ लोकार्पण गरिँदै थियो। अस्ट्रेलियन पत्रकार अली ग्रिपरले लेखेको उक्त पुस्तक लेखक खगेन्द्र संग्रौलाले नेपालीमा अनुवाद गरेका हुन्।

एक–एक गर्दै मानिसहरुले हल खचाखच भरियो। कार्यक्रम सरु भयो। पोडियमबाट उद्घोषकले क्रमश: सल्यानका शिक्षक तोपबहादुर शर्मा, डा. सन्दुक रुइत, लेखक खगेन्द्र संगौला, डा. रीता गुरुङ र पत्रकार विजयकुमार पाण्डेलाई स्टेजमा बोलाइन्। पाँचै जना आ–आफ्नो ठाउँमा बसे। कार्यक्रम सुरु गरियो।

कितावको लोकार्पण सल्यानका शिक्षक तोपबहादुर शर्माले गरे। शर्मा २१ वर्षसम्म पूर्ण रुपमा दृष्टिविहनि थिए। डा. रुइतले गरेको शल्यक्रियाबाट उनले दृष्टि पाएका थिए।

आफूले २१ वर्षको उमेरसम्म कल्पनाको संसारमा बाँच्नु परेको शर्माले बताए। उनले भने,‘२१ वर्षसम्म मैले कल्पना मात्र गरिरहेको थिएँ, जब आँखा देखेँ, कल्पनाको संसारबाट बाहिर आएँ, नयाँ संसार देख्ने मौका पाएँ।’

उनले आफ्ना लागि डा. रुइत नयाँ जीवन जिउँने एउटा माध्यम बनेको बताए। शर्माले यसो भनिरहँदा उनको छेउमै बसिरहेका डा.रुइत भावुक भएका थिए।

त्यस्तै पुस्तक अनुवाद गरेका लेखक संग्रौलाले सुरुमा आफूलाई उक्त किताब लेख्न मन नभएको बताए। उनले भने,‘सुरुमा मलाई अजितले किताब अनुवाद गर्नका लागि आग्रह गरे। तर मेरो स्वास्थ्यमा समस्या भइरहेका कारण मैले कुनै पनि काम नगर्ने सोचका साथ बसेको थिएँ। तर सन्दुकको त्यो पुस्तक पढेपछि मैले अनुवाद नगरि बस्नै सकिन र काम सुरु गरेँ।’

संग्रौला आफूले डा. सन्दुकका बारेमा जति बोले पनि बोलेर नथाक्ने भन्दै डा. सन्दुकको प्रसंशा गरे।

संग्रौलाले आफूले अनुवाद गरेको ‘माइक्रोसफ्टदेखि बाहुनडाँडा’सम्मका पुस्तकमध्ये डा. रुइतको जीवनीले आफूलाई प्रभावित पारेको समेत बताए। उनले भने,‘मैले अनुवाद गरेका पुस्तकहरुको तुलनामा यो सबै भन्दा उत्कृष्ट पुस्तक हो।’

डा. रुइत केही मिनेट भित्रमा मानिसलाई अन्धकारबाट उज्यालोमा ल्याउने व्यक्ति रहेको उनले बताए। रुइत आफूलाई मन परेको लक्ष्य प्राप्त गर्ने काममा विवाद झेल्न, जोखिम उठाउन र मर्न पनि तयार रहने व्यक्ति भएको संग्रौलाले बताए।

यसैबीचमा लेखकले डा. रुइतको प्रेम प्रसंगलाई जोडे। संग्रौलाले आफ्नो प्रेमको चर्चा गरिरहँदा डा. सन्दुक मुसुमुसु मुस्कुराइरहेका थिए। उनको मुहारमा प्रेमको लाज देखिएको थियो।

यसैगरी तिलगंगा अस्पतालकी सिइओ रिता गुरुङले डा. रुइतले आफूलाई सहकार्य गर्न आग्रह गर्दा आफू उनको कामप्रतिको प्रतिवद्धता देखेर उनीसँग काम गर्न तयार भएको बताइन्।

उनले भनिन्,‘कर्मशील अनि सधै आफ्नो काम प्रति प्रतिबद्ध भएको देखेर ममा पनि केही छ भन्ने सोचेर दाइसँग काम गर्नका लागि जाडिएँ।’

लेखक एवं पत्रकार विजयकुमार पाण्डेले जसको जात, धर्मको परिचय छैन, त्यहाँबाट उठेर जीवनमा लाखौँ मानिसलाई सम्मानपूर्ण जीवन दिन सक्ने र उनीहरुको जिन्दगीमा उज्यालो दिने व्यक्ति डा. रुइत भएको भएको बताए।

उनले भने,‘मानिसको जीवनका सबै किसिमका रङ यो पुस्तकमा छन्, बाटो जतिसुकै अप्ठ्यारो किन नहोस्, हिँडेपछि पुगिन्छ, त्यसको एउटा उदाहरण डा. रुइत हुनुहुन्छ।’ यो आफूले अहिलेसम्म अध्ययन गरेको सबैभन्दा सुन्दर पुस्तकमध्ये एक रहेको उनले बताए।

कार्यक्रममा डा. रुइतले पुस्तक आफ्नो जीवनको मात्र नभई परिवार, आफ्नो जीवनमा भएका उतारचढाव, सफलता, आरोहअवरोह तिलगंगा आँखा अस्पतालको संघर्षको कथा भएको बताए। उनले भने,‘यो कथा मेरो मात्र कथा होइन, तिलगंगाका साथीहरुको कथा हो।’

उनले तिलगंगाका सम्पूर्ण टिमलाई धन्यवाद दिए। अस्पतालको सुरुवाती दिनदेखि नै आफूलाई साथ दिदैँ आएकी डा. रीता गुरुङलाई सबैभन्दा धेरै धन्यवाद दिए।

उनले भने,‘रीता यू आर एन एन्जल अफ माई हट’ यति भनिरहँदा उनकै छेउमा बसिरहेकी डा. रीता मख्ख परिन्।

उनले आफ्नो पुस्तकले कुनै पनि व्यक्तिलाई परोपकार वा सत्कर्मको बाटोमा लाग्न प्रेरित गरेको खण्डमा आफ्नो जीवनी सार्थक भएको ठान्ने बताए।

त्यसैगरी प्रकाशक फाइनप्रिन्टका अजित बरालले डा. रुइतको जीवनी छाप्न पाउनु आफूहरुका लागि महाचाड जस्तै भएको बताए।

 

अशोज ११, २०७६ मा प्रकाशित
प्रतिक्रिया दिनुहोस्