बुद्ध पूर्णिमा

लुम्बिनीमा मास्क लगाएरै प्रार्थना, बेलुका २५६४ वटा दीप प्रज्ज्वलन गरिने

लुम्बिनीमा मास्क लगाएर प्रार्थना गरिरहेका भिक्षू । तस्बिरहरु : सी.पी. खनाल/देश सञ्चार

बुटवल – २५६४ औँ बुद्ध जयन्ती बिहीबार भगवान् बुद्धप्रति आस्था प्रकट गरी मनाइँदैछ । तर यसवर्षको बुद्धपूर्णिमाका औपचारिक कार्यक्रमहरु हुने छैनन् । कोरोना भाइरसको महामारीका कारण सरकारले बुद्धपूर्णिमा घरमै बसेर मनाउन आह्वान गरेको छ ।

गौतम बुद्धको जन्म, बुद्धत्व प्राप्ति र महापरिनिर्वाण प्राप्ति पनि वैशाख शुक्ल पूर्णिमाकै दिन भएकाले यस दिनलाई बौद्ध धर्मावलम्बीले त्रिसंयोग दिवसका नामले महत्वपूर्ण दिनका रुपमा लिने गर्छन् । नेपालको लुम्बिनीमा इसापूर्व ५६३ अर्थात आजभन्दा २५६४ वर्षअघि सिद्धार्थ गौतमको जन्म वैशाख शुक्ल पूर्णिमाकै दिनमा भएको थियो ।

यही दिनको सम्झना र खुशीयालीमा बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा बिहीबार १०–१५ जना भिक्षुहरुले बुद्धपाठ गरेका छन् । सरकारी अधिकारीहरुको सल्लाह र सुझावका आधारमा सीमित संख्यामा भिक्षुहरु उपस्थित गराएर प्रार्थना गर्ने कार्यक्रम तय भएको लुम्बिनी विकास कोषका योजना प्रमुख सरोज भट्टराईले जानकारी दिए ।

लुम्बिनी विकास कोषका उपाध्यक्ष अवधेश कुमार त्रिपाठी ।

‘प्रमुख जिल्ला अधिकारीसँगको सल्लाहमा लुम्बिनी विकास कोषले मात्रै सीमित भिक्षुणीहरुको उपस्थितिमा बुधबार बेलुका प्रार्थना, बिहीबार बिहान प्रार्थना र बेलुका २५६४ वटा दीप प्रज्ज्वलन गर्ने कार्यक्रम छ’ उनले भने ।

कार्यक्रम सामान्य र संक्षिप्त भएकाले कसैलाई पनि औपचारिक निम्तो गरिएको थिएन ।

राजा शुद्धोधन र रानी मायादेवीको सुपुत्रका रुपमा जन्मिएका सिद्धार्थ गौतमले २९ वर्षको उमेरमा घरबार र दरबार त्यागी ज्ञानको खोजीमा लागे । ६ वर्षको तपस्यापछि ३५ वर्षको उमेरमा इसापूर्व ५२८ मा भारतको बौद्धगयामा वैशाख शुक्ल पूर्णिमाकै दिन सिद्धार्थ गौतमलाई बुद्धत्व प्राप्ति भएपछि भगवान बुद्धका रुपमा उनले विश्व प्रसिद्धि पाए । ३६ वर्षको उमेरमा सारनाथमा उनले पहिलोपटक पाँचजना शिष्यलाई प्रवचन दिएका थिए ।

भगवान् बुद्धले बुद्धत्व (ज्ञान) प्राप्त गरेको मुख्य कुरा चार आर्य सत्य रहेका छन् । जन्म, व्याधि, जरा र मृत्युका चार सत्यलाई बुद्धले व्याख्या गरेका छन् ।

यसलाई बुद्धले दिनुभएको आर्य अष्टाङ्गिक मार्ग र पञ्चशीलको उपदेश पनि भनिन्छ । आर्य अष्टाङ्गिक मार्गमा सम्यक् दृष्टि, सम्यक् सङ्कल्प, सम्यक् वचन, सम्यक् कर्म, सम्यक् जीविका, सम्यक् व्यायाम, सम्यक् स्मृति, सम्यक् समाधि पर्दछन् ।

यसैगरी पञ्चशीलमा चोरी नगर्नु, झुटो नबोल्नु, यौन व्यभिचार नगर्नु, मद्यपान नगर्नु र हिंसा नगर्नु रहेका छन् । मानव समुदायका लागि आवश्यक यी उपदेश दिएकैले बुद्धलाई एसियाका तारा उपाधिले पनि सम्मान प्रकट गरिन्छ ।

हिन्दूदर्शनले बुद्धलाई विष्णु भगवानको नवौँ अवतार मान्दछ । यसैकारण वैशाख शुक्ल पूर्णिमामा हिन्दू र बौद्ध दुवै धर्मावलम्बीले बुद्धलाई पूजा गरी बुद्ध जयन्ती मनाउँछन् ।

बद्ध जयन्तीका अवसरमा प्रदेश ५ का मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले शुभकामना सन्देश दिइ यसपटकको बुद्ध पूर्णिमालाई कोरोना भाइरसविरुद्धको प्रयासका लागि समर्पित गर्न आग्रह गरेका छन् ।

बैशाख २५, २०७७ मा प्रकाशित
प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित वर्गका समाचारहरू