- भासुको भीरमा गाडी खसेको सन्दर्भमा अमृत सेढाईको भनाइ दशैँसँगै दशा आउँछ भन्ने ताजगी सम्झना हो।
- नेपालमा सडक र हवाई दुर्घटनामा हरेक वर्ष सयौँ मानिस मृत्युन्छन्, तर समिति र रिपोर्टले धेरै फरक ल्याउँदैनन्।
- जीप दुर्घटनामा २० जनाको मृत्यु भएको, तर उचित चर्चानबग्र कुनै संस्था र निकायले बलियो आवाज उठाएनन्।
काठमाडौँ- दशैँसँगै दशा आउँछ भनेर अमृत सेढाईले भनेको कुरा अझै पनि दिमागमा उत्तिकै ताजा रुपमा बसेको छ । भासुको भीरमा खसेको गाडीको सन्दर्भ कोट्याउँदै त्यहाँका स्थानीय सेढाइले भनेका थिए । उनी डोटी जिल्लाको सदरमुकाम दिपायलमा बस्छन् । उनको कुरा केलाउने मनसाय मेरो निकै अघि बनेको थियो । त्यसको कारण हो दशा भित्रको बहुआयामिक पाटाहरु ।
नेपालमा वर्षैपिच्छे हुने सडक एवम् हवाई दुर्घटनाहरुले सयौँ मानिस मर्छन् । केही दिन बडो मिहिनढंगले त्यसको अध्ययन हुन्छ, समिति बनाइन्छ र प्रतिबेदन निकालिन्छ ।
जुन प्रतिवेदन कुनै कार्यलयका फाइलहरुमा धुलो जमेर बस्छन् र उपलब्धि भन्दा निकै परको यात्रा तय गर्छन् । बिडम्बना, दुर्घटना भइरहन्छ र समितिहरु पनि बनिरहन्छ । यसरी वर्ष बितिरहन्छ र मानिसहरु मरिरहन्छन् ।
केही समय अघि पोखराबाट काठमाण्डौँ आउँदै गरेको गाडी धादिङ जिल्लामा दुर्घटनामा पर्यो र त्रिशुली नदीमा खस्यो । उक्त घटनाका जानकारी एवम् समाचारहरु सन्चारमाध्यममा प्रशस्तै आए ।
ती समाचार ती दुई दिन यसरी आए कि सारा देश र सरोकारवालाहरुको निम्ति एकल सरोकारको विषय थियो दुर्घटना र त्यसको अन्तय । तर, सधैँझैँ यो र त्यो समिति बने तर बिडम्बना कुनै प्रतिबेदनको खोस्टाले केही तात्विक भिन्नता ल्याएन र लाग्यो सडक दुर्घंटनाको त्यो अध्यायमा पनि पूर्णविराम ।
हवाईमार्ग, सडकमार्ग, जलमार्ग, रेलमार्ग लगायतका विभिन्न मार्गहरु संसारभरि प्रयोग गरिन्छ । नेपालमा भएका विभिन्न भौगोलिक जटिलता र पूर्वाधारको सुस्त गतिका कारण हामी जलमार्ग र रेलमार्गमा शून्यप्राय छौँ ।
तर, प्रश्न उठ्छ हवाईमार्ग र सडकमार्गको उचित सन्चालन र व्यवस्थापन । देश केवल यी दुईमार्गमा निर्भर छ, समस्या पनि यतै छन् । गत आर्थिक वर्षमा २८ हजार ६ सय ९२ सडक दुर्घटना भएका थिए भने २५ सय ४९ जनाको मृत्यु भएको थियो । विमान दुर्घटना पनि भए जस्तै सौर्य एयरको विमानमा १८ जनाको मृत्यु भयो ।
प्रश्न यो होइन, कुन र्दुघटनामा कति मरे । तर प्रश्न यो हो किन नेपालमा सडक र्दुघटना सामान्य बनाइँदै छ र मान्छेको जीवन यति सस्तो ?
हो, यो सन्दर्भमा कुरा उठ्छ हिजोमात्र भएको जीप दुर्घटनाको जसमा परि २० जनाको मृत्यु भयो । तर, न समाचार संस्थाहरुले यसलाई विमान दुर्घटनालाईझैँ ठाउँ थिए न त सरोकारवाला निकायले बलियो आवाज केही बोले ।
यो ३० दिने सरकारलाई मैले हाल प्रश्न गरिरहेको होइन, तर प्रश्न हो भित्र भित्र जकडिएर बसेको त्यो रिति र थितिलाई जसकारण सामान्यप्राय लाग्न थालेको देखिन्छ सडक दुर्घटना ।
जीप दुर्घटना भनेर हिजोको दुर्घटनालाई भन्दै गर्दा, २१ जना जीपमा किन बसे वा कसरी अँटाए ? सरोकारवाला पक्षले त्यसलाई किन रोकेन ? कि सधैँझैँ चलन चल्तीको बाटो भनेर छतमा पनि मान्छे राखेर यो वर्षाको पूर्वसन्ध्यामा भगवान् दर्शन गर्न गएकालाई परलोक पठाइयो ? यी र यस्ता प्रश्न हरेक पटक कुनै दुर्घटना भएपछिको सरोकार बन्नु वास्तभमै निकै पीडादायी कुरा हो ।
नेपालमा सडकहरु निकै जटिल अवस्थाका छन् । तर, त्यो भन्दा पनि जटिल छ बनेको निति नियम कार्यावनयन गर्ने निकायको सक्रियता । अस्ति मात्रै नयाँ सरकारले राजमार्गको नाम फेर्यो, पूर्व पश्चिमबाट पुन महेन्द्र राजमार्ग ।
अब, बनाउँदै छ पूर्व पश्चिम राजमार्गलाई तीन वर्षभित्र अन्तरराष्ट्रिय स्तरको । यी कामहरु तारिफयोग्य छन् ।
यद्यपि, सस्तो बन्दै गएको जीवनको मुल्य कहिले बढ्ला ? तीर्थ यात्राको नाममा हुने सयौँ जीवनको क्षति कहिले रोकिएला ? यी र यस्ता प्रश्न नै हुन् जस्को उत्तर र समाधानमा लुकेको छ विकास नामक ठाउँको बाटो ।
भर्खरै
लोकप्रिय
