दक्षिणी फिलिपिन्समा ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प, कम्तीमा एक जनाको मृत्यु, सुनामीको चेतावनी

सोमबार दक्षिणी फिलिपिन्समा ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको छ। भूकम्पका कारण कम्तीमा एक जनाको मृत्यु भएको छ, भवनहरू भत्किएका छन् र यस क्षेत्रभरि सुनामीको चेतावनी दिइएको छ।

संयुक्त राज्य भूगर्भ सर्वेक्षणका अनुसार, मिन्डानाओ टापुको सारङ्गानी प्रान्तबाट करिब २४ किलोमिटर पश्चिममा केन्द्रविन्दु भएर समुद्रमा भूकम्प गएपछि फिलिपिन्स र इन्डोनेसियाका अधिकारीहरूले प्रभावित तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई तुरुन्तै उच्च स्थानमा जान आग्रह गरेका छन्।

“हालसम्म एक जनाको मृत्यु भएको र चार जना घाइते भएको रिपोर्ट आएको छ। यो प्रारम्भिक विवरण मात्र हो,” जनरल सान्तोस सिटी प्रहरीका मास्टर सार्जेन्ट रोबर्ट डागोनले एएफपीलाई बताए। उनले थपे, “धेरै संख्यामा भवनहरू भत्किएका छन्।”

“धेरै भवनहरू प्रभावित भएका छन्, तर हामी अहिले उद्धार कार्यमा व्यस्त भएकाले ती सबैको सूची दिन असमर्थ छौँ।”

फेसबुकमा पोस्ट गरिएका र एएफपीद्वारा प्रमाणित भिडियोहरूमा प्रान्तको जनरल सान्तोस सिटीमा रहेको ‘जोलीबी’ फास्ट फूड रेस्टुरेन्ट सहितको एउटा सपिङ सेन्टर भग्नावशेषमा परिणत भएको देखिन्छ। त्यस्तै, अधिकारीहरूका अनुसार मानिस नभएको एउटा विद्यालयको भवन पनि पूर्ण रूपमा भत्किएको छ।

भिडियोमा एक व्यक्तिले चिच्याउँदै भनेको सुन्न सकिन्छ, “हे भगवान, यो त साँच्चिकै भत्कियो! भवन त पूरै भत्कियो!”

प्यासिफिक सुनामी चेतावनी केन्द्रले एक सूचना जारी गर्दै आगामी “तीन घण्टाभित्र” फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया, पलाउ, ताइवान र पापुआ न्यु गिनीका तटीय क्षेत्रहरूमा सुनामीका छालहरू आउन सक्ने सम्भावना रहेको जनाएको छ।

पहिलो भूकम्प गएको करिब दुई घण्टापछि सोही क्षेत्रमा ६.१ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली पराकम्प (आफ्टरसक) पनि महसुस गरिएको थियो।

फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फेर्डिनान्ड मार्कोसले मिन्डानाओका प्रभावित क्षेत्रहरूमा विद्यालयका कक्षाहरू निलम्बन गरेका छन् भने तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई तुरुन्तै सुरक्षित स्थानमा जान आह्वान गरेका छन्।

“अहिले नै उच्च स्थानतर्फ जानुहोस्। पर्खेर नबस्नुहोस्,” उनले भने। “पछाडि छोडिने अन्य जुनसुकै चीजभन्दा तपाईंको जीवन बढी महत्त्वपूर्ण छ।”

देशको राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापन निकायले हताहतको विवरण “अझै प्रमाणित भइरहेको” जनाएको छ।

यसैबीच, इन्डोनेसियाको राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापन निकायले उत्तर सुलावेसीको राजधानी मानाडो, उत्तरी गोरोन्तालो प्रान्त र साङ्गिहे टापुका अधिकारीहरूलाई “आफ्ना बासिन्दाहरूलाई तुरुन्त र व्यवस्थित रूपमा उच्च स्थानतर्फ जान निर्देशन दिन” आग्रह गरेको छ।

जापानी अधिकारीहरूले पनि आफ्नो प्यासिफिक तटवर्ती क्षेत्रका लागि छुट्टै सुनामी चेतावनी जारी गरेका छन्। त्यहाँ स्थानीय समय अनुसार बिहान ११:३० बजेदेखि विभिन्न क्षेत्रमा एक मिटरसम्मको छाल आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

मिन्डानाओको दाभाओ सिटीका एक स्थानीय विपद् व्यवस्थापन अधिकारीले भने अधिकारीहरूले स्थितिको अनुगमन गरिरहेको र सामाजिक सञ्जालमार्फत अपडेटहरू पोस्ट गर्ने मात्र बताएका छन्।

फिलिपिन्समा भूकम्प जानु एक सामान्य जस्तै हो। यो देश प्रशान्त महासागरीय “रिङ अफ फायर”मा अवस्थित छ, जुन जापानदेखि दक्षिण-पूर्वी एसिया हुँदै प्रशान्त बेसिनसम्म फैलिएको अत्यधिक भूकम्पीय र ज्वालामुखी सक्रियता भएको क्षेत्र हो।

यसअघि अक्टोबरमा पूर्वी मिन्डानाओमा ७.४ र ६.७ म्याग्निच्युडका दुईवटा भूकम्प जाँदा कम्तीमा आठ जनाको मृत्यु भएको थियो।

सरकारी तथ्याङ्क अनुसार, त्यसको केही दिन अघि मध्य फिलिपिन्सको सेबु प्रान्तमा गएको ६.९ म्याग्निच्युडको भूकम्पले ७६ जनाको ज्यान लिएको थियो भने ७२,००० भवनहरू ध्वस्त वा क्षतिग्रस्त बनाएको थियो।